ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ԾՆՈՒՆԴԴ ՎԱՐՊԵՏ…
ՀՐԱՆՏ ՄԱԹԵՎՈՍՅԱՆԸ ԿԴԱՌՆԱՐ 77 ՏԱՐԵԿԱՆ
Հուշակոթող-աղբյուրի բացման արարողություն
Հուշաքար-աղբյուրի բացման արարողություն
-
.... Առհասարակ մեր մտավորականության մի շատ զգալի մասը հայ մշակույթից օտարացված էր. երեկ մոսկվահպատակ էր, այսօր մի այլահպատակ է, վաղը մի ուրիշհպատակ կդառնա։ Դու նրան ընթացքի մեջ տես ու տես նրա վաղվա դարձը դեպի իր մայրը, որ է Հայաստանը, և նրա ագրեսիան դու տես։ Էստեղ թանկ բան չկա նրա համար։ Նա հրով ու սրով է գալու, Նարեկացի ու խաչքար է ասելու, բայց սրբություն չունի այստեղ, որպես թե մեծ գաղափարներով, բայց միայն պրովինցիալի մեծ ախորժակով է գալու «մայրաքաղաքի» վրա, և բնիկներդ ձեզ վտարված եք գտնելու ձեր իսկ երկրում։
-
.... Ասում են, երբ հոտի գլուխը շրջում են՝ կաղ ոչխարներն առաջ են ընկնում. մեր գրականությունը աշխարհի գրականությանը համընթաց է քայլում ո՛չ այդպես...
-
.... կարծում էր կա և հաղթանակած ազգերի բանակում կա մեկընդմիշտ։ Իսկ մեկընդմիշտ հաղթանակներ չեն լինում - ամեն մի սերունդ պարտավոր է զարդարվել իր հաղթանակով...
-
- Ինչի՞ց կուզենայիք փրկել ծմակուտցի և ոչծմակուտցի մարդուն:
- Հավակնոտ այն մշակույթից, որ բանակներ է գումարում, իր իդեալները զենքով տանում ուրիշի երկիրը, փաթաթում մարդկանց վզին, կարծես մարդուց էլ մեծ իդեա կա: Հիշենք և նզովենք Ալեքսանդր Մակեդոնացուն, Նապոլեոնին, Հիտլերին: Սարսափելի բան է, երբ այդ համաճարակային «իդեաները» մեծ ազգերի մեջ են բռնկվում... -
.... Իրականությունը մեր մշակույթից, մեր կուլտուրայից խուսափում է։ Էս մեր թուլության պատճառով։ Մեր թևերը չեն կարողանում ընդգրկել կյանքը իր ամբողջությամբ, իր խորությամբ, իր ընթացքի արագությամբ, իր հեղափոխականության պահը։
Դա իհարկե, անպայման, կպատժի մեզ և կկործանի էն բոլոր խեղճուկրակ փորձերը, որոնք մշակույթ են ձևանում, բայց մշակույթ չեն։
Քրեստոմատիա ըստ Հրանտի
Սերգեյ Փարաջանով
Այլոց մասին
Վիլյամ Սարոյան
.... Սարոյանը իրեն չի պարտադրում աշխարհին՝ այս մեծ Հռոմին: Չի էլ առաջարկում: Անտակ ախորժակների այս ժամանակներում բացարձակ խղճի նրա սկուտեղը պարտադրելու կամ առաջարկելու համար շատ է աննյութեղ: Անհնար է պարտադրել կամ առաջարկել այն, ինչի գոնե մոտավոր պահանջարկը չկա: Ամուլ այս հողը նրա նռնենիների կարիքը չի զգում, և որբ, պետական ու ազգային բոլոր տեսակի հովանավորություններից զուրկ Սարոյանը մի քիչ շփոթված մրմնջում է, թե դուք լավն եք, ինչ որ անում եք՝ անելու էիք, ինչ որ լինելու է՝ կլինի, բայց ահա այս էլ կա:Ի՞նչը կա: Մարդկային գութը: Ո՞ւր է այդ գութը: Որտե՞ղ է այդ գութը դարձել պաշտոնական կրոն և ստեղծել իր հասարակարգը: Դրա պատասխանը Սարոյանը չունի, և ստեղծում է իրավիճակներ ու մարդիկ, որոնց միասնական անունը խոտ, մթնշաղի մեջ կթվելու կամ մորթվելու սպասող կով, խճուղուց մի քիչ հեռու հովտում կանգնած ձի կամ Ջոն է, որոնք այնքան են բարի, որ իրենց բարության չափը իրենք էլ չգիտեն, քանի որ չգիտեն իրականության մյուս չափումները: Նրանց բոլորի միասնական անունը Վիլյամ Սարոյան է...
"Աննկուն, հրաշալի Սարոյանը"
Իր մասին
Յու. Կարաբչիևսկի
... Однажды мне позвонила приятельница из Киева и, минуя вопрос о здоровье детей, сходу сказала так:— Я должна тебе сообщить, что в нашей стране, в наше время живет великий писатель, и ты наверняка о нем даже не знаешь.
— Знаю, — ответил я, почти не задумавшись, и назвал ей имя.
Она разочарованно подтвердила. И хотя я тоже узнал недавно,
Тоска по Армении